Tijdens een periode van aanhoudende hitte, kunnen er ook hoge concentraties ozon in de lucht voorkomen. Dat komt omdat onze auto's, vrachtwagens en fabrieken, onze eigen schoorsteen en zelfs onze verf- en schoonmaakproducten het hele jaar door vervuilende gassen in de lucht spuwen. Als de zon op warme dagen op deze cocktail van gassen schijnt, wordt er ozon gevormd. Hoog boven het aardoppervlak is de ozonlaag nuttig omdat ze schadelijke zonnestralen tegenhoudt. Maar de ozon die vlak boven de grond hangt is schadelijk voor onze gezondheid. Wanneer er per uur gemiddeld 180 microgram ozon per kubieke meter lucht gemeten wordt, volgt een inlichting aan de bevolking. Bij een piek van 240 microgram wordt de alarmdrempel overschreden.

Risicogroepen en de beste bescherming

Jonge kinderen

Jonge kinderen zijn een risicogroep omdat ze nog onvoldoende vochtreserves hebben. Vooral kinderen met symptomen als diarree en koorts lopen gevaar bij blootstelling aan de zon of een verblijf in een afgesloten en warme omgeving. Hou dus rekening met het volgende:

• laat een kind nooit alleen achter in een wagen of een afgesloten ruimte;
• kijk erop toe dat kinderen de hele dag door regelmatig drinken maar geef hen zo weinig mogelijk gesuikerde limonades. Water is de beste keuze;
• lichte katoenen kleding in een heldere kleur beschermt het best tegen de zon;
• bescherm ook hun hoofd met een hoedje of petje;
• let erop dat de kinderen niet te lang in de zon spelen. Vooral op de middag en de vroege namiddag lopen ze een hoger risico om te verbranden;
• wrijf hen steeds in met een hoogbeschermende zonnecrème.

Bejaarden

Bij oudere mensen reageert het lichaam minder snel op hitte. Wie bovendien lijdt aan een chronische ziekte en daarvoor medicatie neemt, is nog gevoeliger voor de hoge temperaturen. Daarom volgende aanbevelingen:

• het is belangrijk dat oudere mensen buiten de maaltijden minstens anderhalve liter water per dag drinken;
• geregeld eten isook belangrijk. Fruit is een prima keuze;
• bejaarden leven dikwijls alleen en sommigen krijgen weinig of geen bezoek.Heb jebejaarde familieleden, buren of kennissen, breng hen dan regelmatig een bezoekje om te kijken of het goed met hen gaat. Kan dat niet, bijvoorbeeld wegens vakantie, zoek dan iemand die wel langs kan gaan;
• regelmatig een telefoontje kan mensen geruststellen;
• zorg dat oudere mensen steeds iets drinken en een telefoon binnen handbereik hebben en dat hun medicatie aangevuld is;
• hou belangrijke medische informatie bij de hand voor het geval een ziekenhuisopname nodig is;
• een dubbel van de huissleutel bij iemand die je vertrouwt, kan in geval van nood belangrijk zijn om hulp te bieden.

Sociaal geïsoleerde mensen

Ook niet-bejaarden kunnen in sociaal isolement leven en weinig of geen bezoekers krijgen. In een noodsituatie lopen ze daardoor extra risico. Tijdens een hittegolf kan een beetje solidariteit veel problemen voorkomen. Ken je mensen in je omgeving waarvan je weet dat ze alleen leven, loop dan regelmatig even langs om te kijken hoe het met hen gaat. Ook al ken je hen niet goed, een beetje menselijke warmte helpt tegen de hitte. Help een handje door boodschappen te doen of naar de apotheek te gaan.

Beter voorkomen dan genezen: tips voor een hittegolf of ozonpiek

• Drink meer water dan gewoonlijk. Voldoende vocht opnemen is zeer belangrijk tijdens een hittegolf. Vermijd alcohol, koffie en dranken met veel suiker. Wacht niet tot je dorst hebt om een glaasje water te nemen;
• Blijf binnen tijdens de heetste periodes van de dag. Een afgekoelde ruimte thuis of in een openbare plaats is het best.
• Hou vensters en gordijnen dicht aan de zonnekant zolang het buiten warmer is dan binnen. 's Nachts is het ideale moment om te verluchten en je woning te laten afkoelen. In je huis is de ozonconcentratie trouwens de helft lager dan buiten, dus bij hoge ozonconcentraties blijf je best binnen;
• Beperk lichamelijke inspanningen zoveel mogelijk. Sporten tijdens een hittegolf of ozonpiek is niet aangewezen en ook andere zware fysieke inspanningen kan je best laten. Als het echt niet anders kan, zorg dan dat je heel veel drinkt;
• Draag aangepaste kleding. De juiste kleding kan bescherming bieden tegen de zon. Draag daarom lichte kleding met een heldere kleur. Katoen geniet de voorkeur. Een hoed of petje biedt je hoofd extra bescherming tegen de zon;
• Bescherm je huid. Gebruik steeds een beschermende zonnecrème als je in de zon komt, ook al is dat voor een korte periode. Vergeet niet om je regelmatig opnieuw in te smeren;
• Heb je een vraag over beschermende zonnecrèmes of eventuele bijwerkingen van medicijnen tijdens warme periodes, aarzel dan niet om de huisarts of apotheker om raad te vragen.

• spierpijn;
• spasmen;
• krampen;
• zwakte en vermoeidheid;
• hoge lichaamstemperatuur;
• hevig zweten;
• bleekheid;
• hoofdpijn;
• misselijkheid of braken.

Let op voor een hitteslag waarbij na langdurige blootstelling het lichaam de temperatuur niet meer kan regelen, waardoor die oploopt tot meer dan 40 °C. De huid is rood en droog en de persoon is verward. Zonder medische hulp loopt de hitteslag fataal af. Bel in dit geval onmiddellijk het nummer 100 of 112. Terwijl je op hulp wacht, zoek je best een koele plek waar de zieke kan rusten. Geef hem of haar water te drinken en maak de kleding nat.

Blijf tijdens ozonpieken daarom zoveel mogelijk binnenshuis en hou de ramen gesloten. Binnenshuis is de ozonconcentratie de helft lager dan buiten. Verluchtje woning 's nachts want dan daalt de ozonconcentratie. Buitenshuis kan je best zware fysieke inspanningen vermijden. Het dragen van een mondmasker heeft geen zin. Het hindert het ademen meer dan dat het inademing van ozon voorkomt.

Informatie over de weersvoorspellingen vind je op de website van het Koninklijk Meteorologisch Instituut: http://www.meteo.be/.